“Chỉ có sinh viên “ngu” mới đi bốc vác thuê”?

Dạo gần đây tôi đọc được một bình luận của một bạn trẻ trên một cộng đồng giúp sinh viên tìm việc làm thêm. Bạn trẻ này cho rằng: “Chỉ có sinh viên “ngu” mới đi bốc vác thuê”, và lập luận bốc vác, cửu vạn là công việc chỉ dành cho dân lao động phổ thông ngoại tỉnh. Đồng thời quy chụp những sinh viên đi bốc vác thuê làm ảnh hưởng đến tương lai, vận mệnh đất nước. Nhưng liệu công việc này có thực sự đúng như bình luận của bạn trẻ đó? Hãy cùng Hozo dõi theo câu chuyện của những bạn sinh viên cũng tham gia vào công việc này. Gạt đi những ánh mắt xem thường của người thành thị và cả những ánh mắt tò mò của bạn bè đồng trang lứa, rất nhiều sinh viên vẫn coi bốc vác thuê là một công việc để làm thêm trong thời gian rảnh.

Nhọc nhằn…

8h sáng, hàng loạt xe hàng tập trung tại sân sau chợ thuốc tân dược Hapulico (Thanh Xuân, Hà Nội). Mỗi ngày, hàng trăm xe tải nhẹ, xe con, xe máy tấp nập ghé vào xếp hàng tại chợ thuốc lớn nhất miền Bắc này, bất kể ngày nắng hay mưa. Không khó để bắt gặp những người bốc vác thuê oằn mình vác trên vai những kiện hàng len lỏi qua đám người đông đúc, vượt qua chiếc thang bộ vài chục bậc để bốc hàng lên xe.

Những người bốc vác thuê ở đây đến từ khắp các vùng quê: Nam Định, Thái Bình, Hưng Yên, Thanh Hóa… Tất cả xuống thành phố nỗ lực làm thuê với ước mơ rất đỗi giản dị: kiếm miếng cơm manh áo. Và trong số những người bốc vác thuê này có cả những khuôn mặt rất trẻ, đó là sinh viên của các trường Cao đẳng, Đại học.

22 tuổi, độ tuổi nhiều bạn đã tốt nghiệp Đại học và đang chuẩn bị bước vào hành trình xin việc, gây dựng sự nghiệp thì Hiệu (sinh viên năm 1, trường ĐH KHXH&NV Hà Nội) mới khởi đầu quãng thời gian khó khăn mới nơi giảng đường: vừa làm sinh viên, vừa làm thấy (gia sư), vừa làm thợ bốc vác.

Sinh ra trong một gia đình thuần nông, dưới Hiệu còn 2 đứa em đang tuổi ăn, tuổi học; thấu hiểu nỗi vất vả, lo toan của bố mẹ nên sau khi tốt nghiệp THPT, Hiệu xin đi làm công nhân tại một xưởng sản xuất bánh kẹo ngay gần nhà để phụ giúp gia đình. Nghỉ học đi làm công nhân suốt 3 năm liền nhưng ước mơ được học Đại học, được trở thành giáo viên đứng trên bục giảng của Hiệu chưa bao giờ vụt tắt. Hiệu quyết tâm ôn thi và đã thi đỗ vào ĐH KHXH& NV, nhưng từ đây mọi khó khăn cũng bắt đầu.

3 triệu đồng Hiệu dành dụm được để nhập học và trang trải chi phí sinh hoạt không mấy chốc cũng hết. Vì vậy, sau giờ học, Hiệu đi khắp các ngõ ngách để tìm việc tại các quán cơm, quán nhậu, quán café… nhưng đều nhận được cái lắc đầu từ chối. Không bỏ cuộc, Hiệu tìm được một chỗ dạy kèm với mức lương 1,5 triệu đồng/ tháng. Song số tiền ấy cũng không thấm tháp vào đâu so với tiền học phí, tiền nhà trọ, tiền gas, điện nước và tiền gửi về nhà để phụ giúp cho 2 đứa em ăn học hàng tháng. May mắn thay, qua sự giới thiệu của một người bạn có chú làm bảo vệ ở KĐT Hapulico, Hiệu xin đi bốc vác thuê cho những người có nhu cầu bốc hàng. Công việc tuy có vất vả hơn so với các công việc khác nhưng bù lại thời gian làm việc cũng không quá dài, cậu có thể linh động thu xếp một khoảng thời gian buổi sáng hoặc chiều để làm.

“Bốc vác thuê khoảng 1-2 tiếng đồng hồ thì được trả 100.000 – 150.000, hôm nào nhiều hàng thì được hơn, nhưng cũng có hôm không mấy chủ mướn thì chỉ được 50.000  nghìn. Có khi dùng xe đẩy có lúc thì bê vác nếu đông người quá không giành được xe. Trung bình 1 tháng thu nhập từ công việc bốc vác mang lại cho em khoảng 2 triệu đồng. Số tiền đó cùng với số tiền đi dạy kèm cũng đủ cho em trang trải học phí, sinh hoạt và gửi về phụ giúp gia đình” – Hiệu tâm sự.

… nhưng không chỉ để mưu sinh

Không có hoàn cảnh khó khăn như Hiệu, nhưng An (sinh viên năm 2 trường ĐH Thăng Long) cũng chọn đi làm thêm để phục vụ sở thích, chi tiêu hàng ngày của bản thân, và một phần cậu cũng không muốn dựa dẫm quá nhiều vào bố mẹ.

Do học theo tín chỉ, thời gian rảnh cũng khá nhiều, An tranh thủ đi làm thêm để có tiền tham gia khóa học Design. Lúc đầu, cậu xin vào làm nhân viên phục vụ bán thời gian tại một quán café trên đường Nguyễn Chí Thanh. Nhưng thời gian quy định khắt khe, lúc đến và ra về phải chấm vân tay, vì vậy có những khi do bận việc hoặc lỡ chuyến xe bus không đến kịp, An đều bị trừ lương. Làm tại quán café được 4 tháng, thêm vào đó quãng thời gian di chuyển từ trường đến chỗ làm quá xa, không thuận tiện cho việc học, An xin nghỉ và tìm công việc khác.

Tháng 8/2016, tình cờ đọc trên Facebook thông tin đăng tuyển: “Cần gấp 1 nam bốc vác giúp mình chuyển nhà từ 14h-16h, lương 200.000. Ai có thể làm liên hệ với mình theo số điện thoại 0902385xxx”. An đã liên hệ với người đăng việc và được nhận làm công việc trên. Qua một thời gian tìm tòi và trải nghiệm, An nhận thấy công việc này tuy hơi vất vả, đòi hỏi sức khỏe nhưng không mất quá nhiều thời gian mà vẫn mang lại cho cậu một khoản thu nhập kha khá trong một thời gian ngắn, vì vậy tranh thủ những lúc rảnh rỗi, An tiếp tục làm và gắn bó với công việc đó cho đến nay.

“Có rất nhiều lý do để sinh viên nên tìm cho mình một công việc làm thêm, thứ nhất là vấn đề chi tiêu, sinh viên có khá nhiều khoản phát sinh cần chi mà không thể gọi về nhà xin bố mẹ được. Thứ hai đi làm thêm cũng giúp mình tích lũy kỹ năng trong quản lý công việc, cách đối nhân xử thế với người khác. Thứ ba là việc đi làm thêm sẽ giúp mình ý thức hơn về giá trị của đồng tiền và biết cách chi tiêu hợp lý, giảm một phần gánh nặng cho gia đình. Thế nên dù đó là công việc chân tay hay công việc trí óc thì với mình đều đáng được trân trọng, đáng thử sức và trải nghiệm”.

Tuy nhiên, theo Hiệu và An, nếu không cẩn thận, sinh viên rất dễ bị mắc lừa. Những thông tin rao tuyển kiểu lao động bốc vác với thu nhập lên đến 500.000 đồng/ngày hầu hết đều là trò lừa đảo. Đến ngay cả những người bốc vác chuyên nghiệp cũng không có mức thu nhập này. Thậm chí, nhiều nơi còn bắt người lao động đóng thêm tiền với lý do chi phí quản lý, điều hành công việc, vé vào cổng…

“Những người làm công việc bốc vác thường gặp phải trường hợp bị lợi dụng sức lao động. Nhiều khi khối lượng công việc phải làm nhiều hơn so với khi đăng tuyển và thỏa thuận. Vì thế, cần phải trao đổi rõ ràng với người thuê trước khi làm việc để tránh tình trạng “nói một đằng, làm một nẻo”. Cách tốt nhất là hãy lựa chọn những địa điểm, dịch vụ, người thuê việc uy tín hoặc người giới thiệu đáng tin cậy, có như vậy mới không “dính” vào những bẫy lừa đảo” – An chia sẻ.

(Tonish Việt Nam)